دُرا گالری | گالری هنری دُرا
در این مقاله با هم بررسی میکنیم سگ از چه حیوانی میترسد و دلیل این ترسها چیست. از ترسهای غریزی مثل واکنش شدید به مار گرفته تا ترسهایی که از تجربه بد یا کمبود اجتماعیسازی شکل میگیرند. همچنین درباره نقش تربیت، محیط، صداها و غریزه محافظتی صحبت میکنیم تا صاحب سگ بتواند رفتار حیوان را بهتر مدیریت کند.
چرا شناخت ترسهای سگ اهمیت دارد؟
وقتی صاحب سگ دقیقاً بداند چه چیزهایی حیوانش را میترساند، آرام کردن او راحتتر میشود. بسیاری از رفتارهای دفاعی سگ فقط یک واکنش ساده به ترس هستند. اگر ارتباط بین محرک و واکنش را بشناسیم، کنترل شرایط و کاهش اضطراب سگ بسیار آسانتر میشود.
سگ معمولاً از چه حیواناتی میترسد؟
هر سگ شخصیت، تجربه و سابقه متفاوتی دارد؛ به همین دلیل ترسها هم یکسان نیستند. با این حال، چند حیوان بیشتر از بقیه باعث واکنش اضطرابی سگها میشوند.
۱. ترس غریزی سگ از مار
مار یکی از حیواناتی است که تقریباً همهی سگها بهطور طبیعی از آن دوری میکنند. حرکت خزنده و صدای خاص آن برای مغز سگ معنی خطر دارد و همین کافی است تا حیوان از محل دور شود.
دلایل این ترس:
- مارها در طبیعت سمی هستند.
- حرکت مار حس هشدار را فعال میکند.
- تجربه ناگهانی با مار در گذشته ترس را شدیدتر میکند.
۲. واکنش سگ به حیوانات کوچک؛ موش، خرگوش یا همستر
شاید عجیب باشد، اما بسیاری از سگها از حیوانات کوچک میترسند؛ بهخصوص اگر حرکت سریع و ناگهانی داشته باشند.
علتها:
- غافلگیری در برخورد اول
- نداشتن تجربه با جوندگان
- تفاوت در غریزه شکار بین نژادها
برخی سگها فقط کنجکاوند، اما برخی حتی عقبعقب میروند و صداهای استرسی از خود در میآورند.
۳. سگ و گربه؛ دشمنی یا سوءتفاهم؟
خیلی وقتها گربه رفتاری دارد که باعث عقبنشینی سگ میشود. چنگال تیز، نگاه ثابت و حمله سریع گربه کافی است تا برخی سگها احساس خطر کنند.
چرا سگ از گربه میترسد؟
- تجربه تلخ در کودکی
- ضربه یا چنگ خوردن
- رفتار قاطع و تهاجمی گربه
در واقع، همیشه اینطور نیست که سگ دنبالکننده باشد! گاهی گربهها آنقدر بااعتمادبهنفس میایستند که سگ عقب میکشد.
۴. حیوانات بزرگ مثل گاو، اسب یا شتر
اندازه بزرگ این حیوانات تأثیر مستقیمی بر واکنش دفاعی سگ دارد. برای سگی که فقط فضای خانه را دیده، دیدن اسب یا گاو یک تجربه عجیب و ترسناک است.
دلایل ترس:
- تفاوت ابعاد و قدرت
- صدای سنگین پا
- بیتجربگی سگ در مواجهه با حیوانات مزرعه
معمولاً سگهایی که اجتماعیسازی خوبی داشتهاند، کمتر از حیوانات بزرگ میترسند.
۵. پرندگان بزرگ؛ کلاغ، غاز و مرغابی
بعضی پرندگان، مخصوصاً غاز، رفتاری دفاعی و صدایی تیز دارند. همین باعث میشود سگها نسبت به آنها محتاط باشند.
دلیل اصلی:
حرکت بالها و صدای ناگهانی باعث فعال شدن غریزه دفاعی میشود.
صداها چگونه ترس را تشدید میکنند؟
خیلی وقتها سگ نه از خود حیوان، بلکه از صدای آن میترسد.
صداهایی مثل:
- هیسهیس مار
- صدای دعوای گربه
- قارقار بلند کلاغ
- صدای ناهنجار گاو هنگام عصبانیت
ترس صوتی معمولاً در سگهای حساس یا چسبنده بیشتر دیده میشود. این واکنشها در سگهایی که وابستگی زیادی به صاحب دارند نیز شدت بیشتری دارد (مثل مواردی که در مقاله «علائم وابستگی سگ به صاحبش» توضیح داده میشود).
ترس غریزی در مقایسه با ترس ناشی از تجربه
۱. ترس غریزی
- از لحظه تولد وجود دارد.
- باعث حفظ جان حیوان میشود.
- نمونه: واکنش به مار یا حیوانات بزرگ.
۲. ترس ناشی از تجربه
- از یک اتفاق تلخ بهوجود میآید.
- با تمرین قابل اصلاح است.
- نمونه: چنگ خوردن توسط گربه یا تعقیب توسط غاز.
غریزه محافظتی در سگها چگونه وارد عمل میشود؟
سگها ذاتاً محافظاند؛ همین غریزه گاهی باعث میشود نسبت به حیوانات ناآشنا حساستر باشند. برخی نژادها مثل ژرمن شپرد، روتوایلر یا مالینویز واکنش سریعتر و جدیتری نشان میدهند. بر اساس نوشته های سایت بازتاب یار در این زمینه:
همه نژادهای سگ به یک اندازه نمیترسند؛ هر نژاد آستانه و نوع حساسیت خودش را دارد. سگهای نگهبان مثل ژرمن شپرد و روتوایلر معمولاً شجاعترند و در برابر حیوانات کوچک کمتر واکنش ترس نشان میدهند، اما همین نژادها هم در مواجهه با حیوانات بسیار بزرگ یا صداهای ناگهانی و غیرمنتظره میتوانند دچار اضطراب و استرس شوند. در مقابل، نژادهای کوچک مثل پودل و شیتزو، و همچنین نژادهای تزئینی مانند پامرانین و مالتیز، به دلیل جثه ظریف و زندگی عمدتاً خانگی، حساسترند و حتی صداها و محرکهای معمولی هم ممکن است برایشان ترسآور باشد. نژادهای شکاری مثل لابرادور و گلدن رتریور ذاتاً کمتر از حیوانات کوچکتر میترسند، اما آنها هم در برابر حیواناتی مانند مار یا گراز وحشی میتوانند واکنش شدید ترس و وحشت نشان دهند. 1
نقش تربیت و اجتماعیسازی در کاهش ترسها
سگهایی که از تولگی تجربههای مثبت و کنترلشده با حیوانات دیگر دارند، خیلی کمتر دچار ترسهای بیدلیل میشوند.
چند راهکار مؤثر:
- معرفی آرام و پیوسته حیوانات جدید
- تشویق هنگام آرام ماندن
- دور نگهداشتن سگ از حیوانات واقعاً خطرناک مثل مار
- استفاده از قلاده برای مدیریت بهتر محیط
- تقویت اعتمادبهنفس با بازی و تمرین
اگر سگ جای خواب مشخص و امنی داشته باشد، احساس امنیت بیشتری میکند و واکنشهای ترسآلود کاهش مییابد. (این موضوع در روند عادت دادن سگ به لانهاش بسیار مهم است.)
مقایسه ترسهای رایج در سگها
| حیوان | نوع ترس | دلیل اصلی |
|---|---|---|
| مار | غریزی | خطر واقعی + حرکت خزنده |
| گربه | تجربهای | چنگال، رفتار تهاجمی |
| جوندگان | رفتاری | حرکت سریع و غیرمنتظره |
| گاو و اسب | ترکیبی | اندازه بزرگ + ناآشنایی |
| پرندگان بزرگ | رفتاری | صداهای بلند و بالزدن ناگهانی |
جمعبندی
شناخت اینکه سگ از چه حیوانی میترسد کمک میکند بتوانید رفتار او را بهتر مدیریت کنید. بیشتر ترسها طبیعیاند و بخشی از غریزه محافظتی سگ محسوب میشوند. با اجتماعیسازی درست و تربیت اصولی میتوان بسیاری از این ترسها را کاهش داد تا سگ آرامتر، مطمئنتر و قابلکنترلتر باشد.
